Avustralyalı bilim insanları, kara omurgalılarının özelliklerini taşıyan bir balık fosili buldular. 380 milyon yıllık bir geçmişi olan Gogonasus’un, balıkların karaya çıkma sürecindeki en önemli kayıp halka olduğu açıklandı. Yeni fosil ayrıca kara hayvanlarının sanılandan daha önce evrildiğini de kanıtlaması açısından önem taşımakta.

İlk kara hayvanları suda gelişmiştir. Sudan karaya geçiş süreci kuşkusuz evrimsel gelişmelerin en önemli örneklerinden biridir. Bu geçiş sürecini, evrimin yarattığı olağanüstü geçiş biçimlerinde görürüz. Dünyayı değiştiren bu evrim sürecinde çok zorlu değişimler yaşanmıştır.

Mesela gövdenin taşınması, hareket biçimi, kafanın daha iyi hareket ettirilebilmesi için boynun gelişimi, beslenme, soluk alma, üreme vb bu tür değişimler adım adım gerçekleşmiştir. Son yirmi yıl içinde gün ışığına çıkarılan buluntular sayesinde dört ayaklı omurgalı biçiminin (tetrapodlar) suda oluştuğu görüşü yaygınlık kazandı.

Sudan karaya geçişin teorik olarak sığ sularda yani hem yüzmenin hem de yürümenin mümkün olduğu çevrede üç adımda geliştiği tahmin ediliyordu. İlk önce parmaklar (ve tipik tetrapod uzuvları) oluşuyor, daha sonra yürüme yetisi gelişiyor ve hayvanlar son olarak karaya çıkıyordu.

385 milyon yıl önce

Nitekim suda ve karada yaşayan hayvanların özelliklerini taşıyan canlılara ait fosilleri inceleyen uzmanlar, balıkların ilk kez yaklaşık olarak 385 milyon yıl önce sığ sularda “yürümeye” başladıklarını ve aşağı yukarı 365 milyon yıl önce de yüzgeçlerinin parmak olarak evrilmeye başladığını öğrendiler.

Mesela 370-360 milyon yıl önce üst Devoniyen’de yaşadığı bilinen Panderichthys, sudan karaya geçişi simgeleyen iyi örneklerden biridir. Ön yüzgeçleri önemli ölçüde bacağa doğru evrilmeye başlamış olan hayvanın karın yüzgeçlerinden hiçbir değişim saptanmamıştı.

Uzmanlar ön uzuv kemiklerindeki değişimleri ve kemiklerin gövdeye bağlanış biçimini inceleyerek, kas yapısının bedeni kısmen de olsa taşıyacak kadar geliştiğini saptadılar.

Yılan gibi sürünüyor

Geçen yılın Aralık ayında Nature dergisinde yayımlanan (Sayı 438, s.1145) bir araştırma yazısı ise daha ilginç bilgiler verdi. Uppsala Üniversitesi bilim kadını Catherine A.Boisvert, Panderichthys’in ön uzuvlarını kullanarak “yılan gibi süründüğünü” açıklamıştı.

Fakat fosildeki asıl dikkat çekici özellik, solungaç bölgesinde yer alan geniş soluk delikleriydi. Aynı üniversiteden Martin Brazeau ve Per Ahlberg, bu deliklerin zamanla işitme organının bir parçası (orta kulak) olarak geliştiğini söylediler yine Nature dergisinde.

Ayrıca hayvanın kafa kemikleri de hem balık hem de kara omurgalıların özelliklerini taşıyordu. Panderichthys bu özelliklerinden dolayı evrim bilimcileri tarafından oluşturulan geçiş tablosundaki önemli bir boşluğu dolduruyordu. Genelde “kayıp halka” olarak tanımlanan bu tür fosillere bu yılın başında bir yenisi daha eklendi.

Tiktaalik roseae

Kanada’ya bağlı Ellesmere Adalarında bulunan Tiktaalik roseae, Edward Daeschler ve Neil Shubin’in verdiği bilgilere göre, günümüzden 383 ila 375 milyon yıl önce ırmakların sığ sularında yaşıyordu.

Fosilin iskelet yapısından, hayvanın zaman zaman kısa süreler için de olsa karaya çıktığı anlaşılıyordu. Daeschler’in görüşüne göre Tiktaalik, daha çok balık özellikleri taşıyan Panderichthys ve karada yaşamaya başlayan Ichtyostega arasındaki boşluğu doldurabilirdi.

Kısa bir süre önce, geçen yıl Avustralya’nın batısındaki kireçtaşı katmanlarında bulunan ve yaklaşık olarak 380 milyon yıllık olduğu düşünülen bir balık fosilini inceleyen Victoria Müzesi araştırmacısı John Long, fosilin beklenmedik şekilde kara hayvanlarının gelişmiş özelliklerini taşıdığını açıkladı.

Gogonasus, balıklara ait çok sayıda tipik özelliklere sahip olmasına rağmen, kulakları ve uzuvları şaşırtıcı bir şekilde dört ayaklı omurgalılarınkine benzer bir şekilde gelişmiş. Ayrıca ön yüzgeçlerinin iskeleti de kara omurgalılarına benzeyen Tiktaalik fosiliyle aynı özelliklere sahip.

Balıklardan miras

Son incelemelerle böylece kulakların ve uzuvların, kara omurgalılarına balıklardan “miras” kaldığı anlaşılmış oldu. Gogonasus, sudan karaya geçişi temsil eden en iyi korunagelen fosil diyen araştırmacılar, bir objeyi, yüzlerce farklı açıdan röntgen ışınıyla ışınlayan bilgisayar tomografi aletiyle fosilin üçboyutlu bir görüntüsünü elde etmişler.

Gogonasus da diğer geçiş biçimleri gibi solungacın alt kısmında büyük bir deliğe sahip. Soluk deliği olarak tanımlanan açıklık, günümüz kara omurgalılarındaki orta kulağın öncüsüydü.

Fosilin dikkat çekici diğer bir özelliği de insan ve dört ayaklı hayvanlarda olduğu gibi üst kol kemiği (Humerus), ön kol kemiği (Radius) ve dirsek kemiğinden (Ulna) oluşan bir yüzgeç/bacak yapısına sahip oluşu.

Ayrıca el eklem bağlantıları da gelişmeye başlamış. Bilim adamları hayvanın sığ sularda “sürünmek” ve avının üzerine atlamak için ön uzuvlarından yararlandığını tahmin ediyorlar.

Bedenin ön kısmı

“Gogonasus, bir şekilde yüzgeçlerinden destek alarak hareket etmeye başlamış olabilir. Ben ön uzuvların karada yürümekten çok, avın üzerine atlamak için bir tür destek görevini gördüğüne inanıyorum. Yüzgeçleri çok kuvvetli ve kaslı olmalıydı, sonuçta hayvan kendisini arkasıyla değil bedeninin ön kısmıyla öne doğru itiyordu” diye açıklıyor Long.
Bilim adamları son bulgular nedeniyle ilk balıklardan, kara omurgalılara geçişe kadar olan gelişim tablosunun yeniden düzenlenmesi gerektiğini ve Gogonasus’un tetrapodlardan çok tetrapod özellikleri taşıyan Eusthenopteron’lara yakın olduğuna inanıyorlar.

Nitekim Gogonasus’un ön uzuvları amfibilerin birçoğunda olduğu kadar gelişkindi, yani Tiktaalik’in kadar gelişmemişti henüz. Yeni fosili balıktan ayıran özellikleri yeni teknolojilerin yardımıyla aydınlandı. Bilim adamları eğer fosili üçboyutlu olarak inceleme şansını elde etmemiş olsalardı, Gogonasus, sıradan bir balık olarak da sınıflandırılabilirdi.

Biyolojide evrim, “türlerin nesilden nesile, değişime uğrayarak ilk halinden farklı özellikler kazanması” diye açıklanır. Evrim sonucunda farklılaşan türler, yeni türlerin ortaya çıkmasına neden olur. İşte bilim dünyası, üst üste, “doğal seçilim”i temel alan teorisi ile modern evrimin babası olarak kabul edilen Charles Darwin’i destekleyen gelişmelerle çalkalandı:

1) Canlıların denizden karaya çıkışında eksik halka olan fosil bulundu. 2) Ardından evrimsel gelişmeye “moleküler düzeyde” büyük bir doğrulama getirildi. 3) İnsangillerin gelişiminde 4 milyon yıl öncesine ait yeni bir ara halka, bir hominide ait kafatası ve kemikler bulundu.

Sudan karaya geçişteki kayıp halka

İlk gelişme, timsaha benzeyen “Tiktaalik roseae” adlı bir sürüngenin fosilinin bulunması ile yaşandı. Kanada’nın kuzeyinde Ellesmere Adası’nda bulunan bu fosil, suda yaşayan hayvanların karaya geçişinin kademeli olduğunu göstermesi açısından büyük önem taşıyor.

417 milyon ile 354 milyon yıl önce Devonian Dönem’de yaşadığı tahmin edilen hayvanın, tetrapod denilen 4 bacaklı ilk hayvanlara benzer kafatası, boyun ve kaburgalarının olduğu görülüyor. Bunun yanı sıra hayvanın balıklarda olduğu gibi pulları, yüzgeçleri ve ilkel bir çenesi var. 2.5 metre uzunluğundaki hayvanın keskin dişleri ve timsah gibi bir kafası bulunuyor.

Bilim dünyası, önceleri, milyonlarca yıl önce balıkların sudan çıkıp kara yaşamına uyum sağlamaya yöneldiklerini öngörüyordu. Ancak, balık ile karaya uyumlu tetrapodlar arasında köprü oluşturan bir hayvan türünün varlığından kuşkulanmakla birlikte bugüne kadar bunu kanıtlayacak somut verilere ulaşılamamıştı.

İnuit dilinde, büyük, sığ su balığı anlamına gelen Tiktaalik’in keşfi, bilim dünyasına göre balık ile kara hayvanları arasındaki sınırı, anatomisi ve yaşam şekli ile ortadan kaldırıyor. Harvard Üniversitesi’nden, fosili bulan ekibin başı Farish Jenkins’e göre, söz konusu Tiktaalik, aralarında insanların da olduğu, bacakları olan hayvanların evriminde çok kritik erken bir evreyi temsil ediyor. Tiktaalik, ayrıca yüzgeçlerin nasıl bacaklara dönüştüğü konusunda biyologları aydınlatmış oluyor.

Evrime moleküler temelde doğrulama

Dünyaca ünlü bilim dergisi Science’da yayımlanan bir makale, evrim konusundaki şüphelere ciddi bir yanıt niteliği taşıyor. Modern evrimin babası Charles Darwin, kuramını “herhangi bir kompleks organın çok sayıda ve birbiri ardına meydana gelen küçük değişikliklerle oluştuğu” varsayımına dayandırmıştı. Ancak her şeye karşın Darwin 1859 yılında bu teorinin mutlaka kanıtlanması gerektiğini, aksi takdirde kuramın çürütülebileceğini not etmişti.

Amerikalı bilim insanları, şimdi Darwin’in bu teorisini moleküler düzeyde kanıtlamayı başardılar. Oregon Üniversitesi’nde Joe Thornton ve ekibi, farklı zamanlara ait olmalarına karşın, günümüzde anahtar ve kilit gibi birbirine uyumlu iki hormon ve reseptörü incelediler.

Bilim adamları, yılanbalığı şeklinde yuvarlak ağızlı bir su hayvanı (petromyzon) ile yine yılan balığına benzeyen ve başka balıkların vücuduna başını sokarak yaşayan ufak deniz balığı (hagfish) gibi zamanımıza kadar gelmeyi başaran bu iki çenesiz ilkel türdeki stres hormonu reseptörünün, modern versiyonunu buldular. Ekip, ayrıca köpekbalığı sülalesinden gelen bir başka balıkta, bu reseptörün iki adet modern versiyonu daha buldu.

Bunları üreten genleri bulan ve birbirleri ile karşılaştıran araştırmacılar, bunların 450 milyon yıl önce varolan tek bir ortak genden geldikleri sonucuna vardılar. Söz konusu dönemde, hayvanlar daha sudan karaya çıkmamış ve kemik daha evrimleşmemişti.

Araştırmacılar, bu hormon reseptörü örneğiyle anahtar-kilit evresinin evrimsel bir süreç geçirdiğini kanıtlamış oldu. Çalışmalar, karmaşık biyolojik yapıların, moleküler bazda nasıl evrimleştiğini ortaya çıkartıyor. Bu bulgular, moleküler gelişimin Darwin’in evrim kuramıyla tamamen uyum içinde olduğunu gösteriyor. Böylece evrim kuramına karşı çıkanların öne sürdüğü “sadeleştirilemez karmaşa” tezinin büyük bir yanılgı olduğu da anlaşılmış oluyor. Böylece karmaşık sistemlerin sade adımlarla oluşturulduğu gösterildi ve bilim bu süreci izleyebilecek duruma geldi.

İnsan evrimindeki boşluğu dolduran fosil

İnsangillerin gelişim zincirinde yeni bir halka olarak kabul edilen, 4.2 milyon yıllık kalıntılar, evrim sürecindeki önemli bir boşluğu dolduruyor. Etiyopya’nın Orta Awsh Bölgesi’nde bulunan fosilin “Australopithecus anamensis” türüne ait olduğu belirtiliyor. Yani söz konusu fosil, büyük olasılıkla insanların doğrudan atası.

Kaliforniya’daki Berkeley Üniversitesi’nden ünlü paleoantrolog Tim White ve çalışma arkadaşlarının bu keşifleri Nature dergisinde yayınlandı. White ve arkadaşları, uzun yıllardır bu bölgede çalışıyor ve fosil avcılığı yapıyor. Bu buluntu, 4.4 milyon yıl önce yaşamış daha eski bir tür olan Ardipithecus ramidus ile daha sonraki Australopithecus afarensis türü arasındaki boşluğu dolduruyor. Afarensis de Orta Awash Bölgesi’nde 3.4 milyon yıl önce yaşamıştı. Yeni fosil, bu ikisinin arasını yalnızca kronolojik değil, aynı zamanda anatomik olarak da tamamlıyor.

Aslında Anamensis türünün keşfi yeni değil. Önemli olan ilk kez bu üç türün tek bir bölgede ve dönemsel olarak birbirini izleyen bir süreç çerçevesinde bulunması. Bunun bir açıklaması, tek bir türün basit olarak diğer bir türe evrimleşmesi. Buna bilim dünyası filetik evrim adı veriyor. Diğer bir olasılık da, Australopithecus’un ilk başta Ardipithecus’un bir yan dalı olarak ortaya çıkmış olması. Bu süreçte kız evlat türü, ana türün yanında bir süre için, ana tür yok olup gitmeden önce yaşamış olabilir.

Yeni keşifler, Ardipithecus ve Austrapithecus arasındaki boşlukta bir köprü oluştursa da bu boşluğu tümüyle kapatmıyor. White, bu durumu “Boşluk tümüyle kapanmış değil. Biz büyük bir boşluğu doldurduk ve iki adet küçük boşluk yarattık. Şimdi 4.4 milyon ila 4.1 milyon yıl arasındaki boşluğu neyin doldurduğunu araştırıyoruz. Bu da 300 bin yıl eder. Belki insan yaşamıyla karşılaştırıldığında çok büyük bir zaman dilimi ancak jeolojik ölçekte çok uzun bir süre değil” diyor.

http://www.hurriyet.com.tr/pazar/4298335.asp

Türkiye’deki yaratılış teorisinin en önemli temsilcisi olan Adnan Oktar, 1956′da Ankara’da doğdu. Doğumuyla, 1979′da kazandığı ve bir ifadesine göre ’siyasi olaylar’ yüzünden bıraktığı Mimar Sinan Üniversitesi’ndeki öğrenciliği arasında yaşantısı bilinmiyor.

Sosyete çevresi içinde ‘Adnan Hoca’ diye ünlendi. 1986 yılında bir gazetede yayımlanan yazısı yüzünden ‘Ümmetçilik propagandası yapmak’ suçundan tutuklandı, dokuz ay cezaevinde, 10 ay da Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nde kaldı. Çıkışı, ‘bir mahkûm ve ruh hastasına’ göre hayli hızlıydı: 1991 yılında Bilim Araştırmaları Vakfı’nı (BAV) kurdu. Grubuyla birlikte ‘ateizm, Darwinizm ve Siyonizm karşıtı’ görüşler savunacak, konferanslar verecek, yayımlar yapacaktı. Öyle de oldu: ‘Harun Yahya’ adıyla bugüne dek 268 kitabı olduğu öne sürülüyor.

Raporla askerlikten ‘yırttı’

Oktar, adı kamuoyunda duyulunca askere çağrıldı. Ancak 1993′te Eskişehir Hava Hastanesi’nden aldığı ‘Askerliğe elverişli değil’ raporuyla muaf tutuldu. Ayrıca ‘paranoid şizofreni’ olduğuna dair yedi hastaneden aldığı raporları var. Kokain kullandığı iddiasıyla açılan davada beraat etti.

Oktar ve bir grup müridi hakkında açılan ‘çıkar amaçlı örgüt kurmak’ davası, 24 Kasım 2005′te İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesi kararıyla zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle düşürüldü. Ne var ki Yargıtay 8. Ceza Mahkemesi sonradan ‘Oktar’ın çıkar amaçlı suç örgütünün kurucusu ve lideri olduğuna, diğer 17 sanığın da bu örgütün yöneticisi olduklarına’ hükmederek, bu kararı bozdu. Karar sonucu mahkeme, Oktar hakkında yurtdışına çıkış yasağı getirdi. Ne ‘paranoid şizofreni’ hastalığı, ne cezaevi süreci ne de hakkında verilmiş ‘yurtdışına çıkış yasağı’ Oktar’ı durdurabilirdi. Bilhassa 2006 yılı, Oktar’ın yükselişi dönemiydi. BAV’ın yanı sıra Milli Değerler Vakfı (MDV) ve Türkiye Bilim Merkezleri Vakfı’nı (TBMV) kurdu.

Oktar’ın, 2006′daki en müthiş(!) organizasyonu ‘Evrim teorisini çürütüyor’ dediği ve ‘fosil’ olduğunu ileri sürdüğü kemiklerin sergilendiği ‘yaratılış Müzesi’ oldu. İlk müze, BAV etiketiyle Küçükçekmece Belediyesi’ne ait Halkalı Kültür Merkezi’nde açıldı. AKP’li belediye başkanı Aziz Yeniay da açılışa katıldı. Müze, kapatıldı ama Oktar yılmadı. Müze iki gün sonra Beylikdüzü’ndeki Sars Alışveriş Merkezi’ne taşındı.

‘Müze’ öğrencilere de gezdirildi

Müzeye bölgedeki iki ilkokulun öğrencileri, öğretmenlerin gözetiminde geldi. Bu gezi için izin alınmamıştı. Ama soruşturma da açılmadı. Zaten 19 Mart’ta, MDV’nin valilik ve il milli eğitim müdürlüğünden 25 okulda ‘Uzay ve Yer Bilimleri’ konferansı verme izni kopardığı anlaşıldı.

Oktar, daha sonra birçok kamu binasında bir yolunu bulum ‘fosil’lerini sergiledi. Ona ait olduğu anlaşıldıkça müzeler kapatılıyordu. Kapatıldı da, Oktar yıldı mı? Hayır. 28 Aralık’ta ‘biyolog’ Mehmet Erden, Koç Müzesi’nin giriş ve ikinci katına ‘Yaşayan Fosiller’ adlı sergisini açtı. Sergi kısa sürede kapatıldı. Sonradan anlaşıldı ki MDV, bu ‘tezgâhı’ Ankara Atatürk Lisesi’nde ‘Mavi Gezegen’ adıyla açmıştı.

2007 yılın sürpriziyse ‘yaratılış Atlası’ oldu. Gerçi bu atlas 2006 yılında işadamlarına, gazetecilere ve halk kütüphalerine gönderilmişti. Ama 770 sayfalık, kuşe kağıda basılı ve ‘Harun Yahya’ takma adıyla yazılmış atlasın devlet dairesine ilk girişi, Kırklareli Valisi Hüseyin Avni Coş sayesinde 2006′da oldu. Coş, atlasın halk kütüphanesine alınması için emir verdi.

Bir süre sonra AKP Gaziantep Milletvekili Ahmet Uzer, atlası TBMM’de milletvekillerine dağıttı. Daha sonra dönemin TBMM Başkanvekili İsmail Alptekin atlasın TBMM’de dağıtılmasına izin vermedi.

Oktar’ın eserleri Fransa’ya ulaşınca uluslararası bir soruna dönüştü. Fransızcaya çevrilen binlerce ‘Yaratılış Atlası’ şubat ayında Fransa’daki üniversite, lise ve kolejlere gönderildi. Ulusal Eğitim Bakanı Gilles de Robien, okul yönetimlerinden, kitabın öğrencilere dağıtılmamasını istedi. Le Figaro gazetesine konuşan biyolog Herve Le Guyader, “Bu, Kuzey Amerika’daki Hıristiyanlıktan ilham alan yaratılıştan çok daha tuzağa düşürücü” yorumu yaptı.

[Bu yazı 07-10-2007 tarihli Radikal Gazetesi'nden alınmıştır.]